Τύποι Γονέων και πώς επηρεάζεται η διαπαιδαγώγηση των παιδιών

Οι γονείς είναι τα σημαντικότερα πρόσωπα στην ανάπτυξη ενός παιδιού. Η προσωπικότητά τους, ο χαρακτήρας τους, οι αξίες τους,  το γονεϊκό τους ύφος, η συναισθηματική τους κατάσταση, η ζεστασιά και η αυστηρότητα που αποπνέουν, είναι ορισμένοι μόνο από τους παράγοντες που συμβάλλουν στη διαμόρφωση διαφορετικών γονεϊκών τύπων διαπαιδαγώγησης.
Έχει αποδειχτεί ότι δύο από τα παραπάνω χαρακτηριστικά η ζεστασιά-στήριξη  και ο έλεγχος-σταθερότητα είναι οι σημαντικότερες διαστάσεις των βασικών  μορφών γονεϊκής διαπαιδαγώγησης, όπως φαίνονται στη συνέχεια:

Βάσει της διαθεσιμότητας των 2 παραπάνω χαρακτηριστικών προκύπτουν 4 τύποι γονέων:

1) Αυταρχικός Γονέας

Δίνει μεγάλη σημασία στην αυστηρότητα και ελάχιστη στη ζεστασιά. Ο γονέας αυτός είναι απαιτητικός, ελέγχει τα πάντα, δεν εξηγεί τις αποφάσεις του. Το έμμεσο μήνυμα μου μεταβιβάζει είναι: «εγώ το λέω αυτό, καν’ το». Τα παιδιά που μεγαλώνουν με αυτόν τον τρόπο τείνουν να γίνουν επιθετικά, μη συνεργάσιμα, να διακατέχονται από το φόβο της τιμωρίας , να έχουν μειωμένη διάθεση για πρωτοβουλία, χαμηλή αυτοεκτίμηση και φτωχές κοινωνικές σχέσεις.

 

2) Ανεκτικός Γονέας

Διακρίνεται για τη ζεστασιά του και την έλλειψη αυστηρότητας. Δεν θέτει απαιτήσεις, είναι δεκτικός, ασκεί ελάχιστο έλεγχο και επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στο ίδιο το παιδί, με πιθανό αποτέλεσμα το παιδί να γίνει εξαρτημένο, μη υπεύθυνο, επιθετικό και κακομαθημένο.

 

3) Αδιάφορος Γονέας

Υστερεί τόσο στη ζεστασιά όσο και στην αυστηρότητα. Χαρακτηρίζεται ως αδιάφορος, εγωκεντρικός και ως “μη παρέχων  φροντίδα”. Μια τέτοια χαλαρή γονεϊκή πρακτική θέτει πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη της αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε αυτό το πλαίσιο χαρακτηρίζονται, επίσης, από παρορμητικότητα, κακή διάθεση, φυγοπονία,  πρώιμη εμπλοκή στο ποτό και στο κάπνισμα.

 

4) Έλλογα Αυστηρός

Συνδυάζει τη ζεστασιά με την αυστηρότητα. Θέτει τα κριτήρια της αποδεκτής συμπεριφοράς και προσδοκά την ανάλογη συμμόρφωση του παιδιού. Ταυτόχρονα, επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον, είναι συνεπής, ζεστός, δεκτικός στην επικοινωνία και  πρόθυμος να ακούσει το παιδί σεβόμενος  τη γνώμη του. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο τα παιδιά τείνουν να στηρίζονται στον εαυτό τους, να αυτοελέγχονται, να νιώθουν ασφαλή και να ανιχνεύουν τον κόσμο τους.

 

Τα παραπάνω στυλ γονεϊκής διαπαιδαγώγησης αφορούν και τους δύο γονείς. Αποτελεσματικότερος συνδυασμός είναι η συνύπαρξη και η σύμπραξη ενός έλλογα αυστηρού πατέρα και μίας έλλογα αυστηρής μητέρας που από κοινού διαμορφώνουν το κατάλληλο οικογενειακό περιβάλλον  για την υγιή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών τους.

 

Αλεξίου Βανέσσα

                                                                                                               Ψυχολόγος